Teflon dùng để làm gì: ứng dụng của ống, tấm, cây và gioăng teflon theo cỡ

Teflon dùng để làm gì? Teflon (PTFE) làm việc liên tục tới 260 độ C, chịu hoá chất ở pH 0 đến 14 và có mặt trơn không bám dính, nên ra các chi tiết như ống dẫn, gioăng mặt bích, tấm lót trượt và bạc tiện. Mỗi việc hợp một dạng hàng và một cỡ riêng.

Teflon dùng để làm gì: bốn việc theo bốn dạng hàng

Teflon dùng để dẫn lưu chất, làm kín mặt bích, lót trượt chống dính và tiện thành bạc, vòng. Bốn việc ấy tương ứng bốn dạng hàng là ống, gioăng cắt từ tấm mỏng, tấm dày và cây tròn. Nhiệt, hoá chất và ma sát đều do cấu trúc chuỗi carbon bọc flo quyết định, phần giải thích nằm trong bài PTFE là gì.

• Dẫn lưu chất: ống phi 4 đến 22, hợp khí, hoá chất và dầu nóng.
• Làm kín: gioăng DN15 đến DN150, cắt từ tấm dày 1,5 đến 3mm.
• Lót trượt, chống dính: tấm dày 4 đến 10mm.
• Bạc, vòng, chi tiết tiện: cây phi 25 đến 150.

Teflon dùng để làm gì với ống dẫn hoá chất, khí và dầu nóng

Ống teflon phi 4 đến 22 dẫn được hoá chất ăn mòn, khí và dầu nóng vì thành ống chịu 260 độ C liên tục và không bị axit hay kiềm tấn công. Cỡ nhỏ dùng cho đường mẫu và khí nén, cỡ lớn dùng cho đường công nghệ lưu lượng cao hơn.

Kho xếp ống theo đường kính ngoài, bảng đủ cỡ nằm ở mục ống teflon theo phi. Ở nhóm phi nhỏ, ống teflon phi 4 (cỡ trong x ngoài 2×4) thường được dùng để luồn sợi nhựa cho máy in 3D loại 1,75mm, vì lòng ống trơn nên sợi trượt nhẹ khi qua đoạn gần đầu đùn nóng. Với đường khí và dung dịch, ống teflon phi 6 cùng phi 8 và phi 10 lắp vừa các đầu nối nhanh cùng cỡ.

Ống PTFE có màu trắng đục. Khi cần nhìn thấy dòng chảy bên trong, người dùng chuyển sang ống PFA trắng trong, cùng họ nhựa flo nhưng là một vật liệu khác.

Teflon dùng để làm gì ở mặt bích: gioăng DN15 đến DN150

Gioăng teflon làm kín mặt bích đường ống hoá chất từ DN15 đến DN150. Vòng gioăng cắt từ tấm dày 1,5 đến 3mm theo chuẩn bích JIS 10K, ANSI hoặc PN16, và chịu được cả axit đặc lẫn dung môi mà cao su thường không chịu nổi. Mối nối ren thì không dùng gioăng mà quấn băng, xem bài teflon tape.

Mỗi chuẩn bích có đường kính trong, đường kính ngoài và vòng lỗ bu lông khác nhau, nên kho tra gioăng theo cỡ danh nghĩa tại mục gioăng teflon theo DN. Đường ống trung bình trong nhà máy hoá chất hay dùng gioăng teflon DN80, và vòng này cắt từ tấm mỏng chứ không đúc riêng. Phần tấm cung cấp làm gioăng nằm ở mục tấm teflon theo độ dày.

Vì PTFE chảy nguội dưới tải, bu lông mặt bích cần siết lại sau chu kỳ nóng đầu tiên. Tấm càng mỏng thì độ lún càng nhỏ, đó là lý do gioăng chỉ cắt từ cỡ 1,5 đến 3mm.

Teflon dùng để làm gì khi cần lót trượt, chống dính

Tấm teflon dày 4 đến 10mm dùng làm miếng lót trượt và đệm vì hệ số ma sát chỉ khoảng 0,04 đến 0,10. Vật dính như keo, nhựa nóng chảy hay bột ẩm khó bám lên mặt tấm, nên máng trượt, khuôn ép và bàn ép nhiệt hay lót tấm này. Lót mỏng và mềm hơn tấm thì có vải teflon và băng keo teflon.

Cỡ mỏng hơn dùng làm đệm giữa hai chi tiết cần trượt qua nhau. Tấm teflon 3mm vừa cắt gioăng vừa lót máng nhỏ, còn tấm teflon 6mm đủ dày để bắt vít hoặc kẹp làm mặt trượt có chịu lực nhẹ. Tấm dày hơn nữa chịu tải tốt hơn, nhưng tải tĩnh lớn kéo dài vẫn làm teflon bị lún dần.

Teflon dùng để làm gì với cây tròn: bạc, vòng và chi tiết tiện

Cây teflon phi 25 đến 150 được tiện thành bạc, vòng đệm, ống lót và con lăn nhẹ. Cắt đúng theo bản vẽ trên máy CNC đạt dung sai ±0,3 đến 0,5mm, còn cưa thẳng ±0,5 đến 1mm, nên chi tiết có độ khít đủ cho lắp ráp thông thường.

Bảng phi của kho nằm ở mục cây teflon theo phi. Ví dụ cây teflon phi 30 hợp để tiện bạc trục nhỏ hoặc vòng chắn, còn phi lớn hơn dùng cho mặt bích đặc và chi tiết đường kính ngoài rộng. Chi tiết gửi bản vẽ hoặc ảnh có thước qua Zalo, kho báo lại cỡ cây phù hợp và số lượng cần cắt.

Thông số quyết định teflon dùng để làm gì

Teflon chịu −180 đến +260 độ C liên tục, tỷ trọng 2,23 g/cm³ và độ cứng 52 Shore D. Bảng dưới gom các số ấy để đối chiếu với từng ứng dụng, kèm hai giới hạn là chảy nguội dưới tải và giãn nở nhiệt lớn.

Chỉ tiêu	Giá trị	Hệ quả khi dùng	Dạng hàng liên quan
Nhiệt làm việc liên tục	−180 đến +260°C	Dẫn dầu nóng, hơi, hoá chất nóng	Ống, gioăng
Điểm nóng chảy tinh thể	327°C	Mốc vật liệu, không phải nhiệt làm việc	Mọi dạng
Dải pH chịu được	0 đến 14	Cho axit và kiềm	Ống, gioăng
Hệ số ma sát	khoảng 0,04 đến 0,10	Lót trượt, chống dính	Tấm, bạc
Độ cứng	52 Shore D	Mềm, dễ tiện, dễ cắt	Cây, tấm
Tỷ trọng	2,23 g/cm³	Tính khối lượng chi tiết	Mọi dạng
Bền kéo (tấm)	27,3 MPa	Không dùng chịu tải kết cấu	Tấm
Giãn dài khi đứt (tấm)	252%	Chịu uốn, bám khít mặt bích	Tấm, gioăng
Giãn nở nhiệt	khoảng 10 lần thép	Chừa khe khi lắp ở nhiệt cao	Ống, bạc
Chuyển pha tinh thể	quanh 19°C, thể tích đổi 1 đến 1,8%	Đo dung sai ở nhiệt độ phòng ổn định	Chi tiết tiện
Dung sai độ dày tấm 10 đến 20mm	+0,15mm	Tấm chỉ dày hơn danh nghĩa	Tấm
Dung sai cắt CNC	±0,3 đến 0,5mm	Bạc, vòng theo bản vẽ	Cây, tấm
Dung sai cưa thẳng	±0,5 đến 1mm	Miếng lót, tấm cắt khổ	Tấm

Những việc không nên dùng teflon

Teflon không hợp chỗ chịu tải tĩnh lớn kéo dài, chỗ chạy liên tục trên 260 độ C và chỗ cần dán keo. Ba giới hạn ấy đều xuất phát từ bản chất vật liệu, không phải lỗi gia công, nên chọn sai vật liệu từ đầu rẻ hơn sửa về sau.

• Tải tĩnh lớn: PTFE chảy nguội, mặt chịu lực lún dần theo thời gian. Tải nặng nên chuyển sang PTFE pha độn.
• Trên 260°C liên tục: vật liệu mềm dần, dù điểm nóng chảy tinh thể là 327°C.
• Chỗ cần dán keo: mặt trơn khiến keo không bám, phải kẹp cơ khí hoặc bắt vít.

Câu hỏi thường gặp về teflon dùng để làm gì