PFA là gì? Nhựa PFA trong suốt khác PTFE ở đâu và cỡ ống PFA

PFA (perfluoroalkoxy) là nhựa flo cùng họ PTFE nhưng trong suốt và nóng chảy được, làm việc liên tục đến 260 độ C. Ở kho, PFA chủ yếu có dạng ống trắng trong, nhìn xuyên thành ống thấy dòng chất lỏng chạy bên trong.

PFA là gì và vì sao ống PFA trong suốt

PFA là copolymer của tetrafluoroethylene và perfluoropropyl vinyl ether, thuộc nhóm nhựa flo cùng với PTFE và FEP. Khác PTFE, PFA nóng chảy thành dòng nhớt nên ép đùn liên tục được, và thành ống mỏng vẫn trong. Mức nhiệt làm việc liên tục là 260 độ C.

Tên gọi gây nhầm lẫn khá nhiều. Teflon vốn là tên thương mại, nên chứng từ ghi “ống teflon” vẫn đúng cho cả PTFE, PFA lẫn FEP. Khi khách hỏi “ống teflon trong suốt”, gần như luôn là đang nói tới PFA hoặc FEP, vì PTFE trắng đục và thành mỏng cũng chỉ trong mờ.

Độ trong có ích ở chỗ nhìn được dòng chảy: thấy bọt khí, cặn hay đổi màu của hóa chất mà không phải tháo ống ra kiểm. Với đường dẫn mẫu, đường định lượng hay ống nối vào thiết bị phân tích, đặc điểm này quan trọng hơn vài chục độ nhiệt dư.

Cũng vì PFA chảy được mà ống ra khỏi máy ép đùn thành sợi liên tục, không bị giới hạn chiều dài theo khuôn như ống PTFE thiêu kết. Cuộn ống PFA vì thế cuốn gọn, kéo vào máng cáp hay vào vỏ thiết bị dễ hơn so với ống cứng cắt sẵn.

PFA là gì khác PTFE và FEP ở điểm nào

PFA và PTFE cùng trần 260 độ C, còn FEP dừng ở khoảng 200 độ C. Khác biệt thực tế nằm ở độ trong và cách gia công: PFA, FEP nóng chảy được, PTFE phải ép bột rồi thiêu kết. Bảng dưới gom các điểm hay dùng để phân biệt ba loại. Lớp vỏ FEP, PFA còn dùng bọc lõi cao su làm vòng làm kín, xem bài oring teflon.

Chỉ tiêu	PTFE	PFA	FEP
Tên đầy đủ	polytetrafluoroethylene	perfluoroalkoxy alkane	fluorinated ethylene propylene
Nhiệt làm việc liên tục	260°C	260°C	khoảng 200°C
Độ trong	trắng đục, thành mỏng chỉ trong mờ	trong suốt đến gần trong suốt	trong suốt
Gia công	ép bột rồi thiêu kết	ép đùn liên tục	ép đùn liên tục
Hàn nối, loe đầu ống	không	được	hàn nối được
Độ mềm	cứng hơn, gập để lại nếp trắng	dẻo, uốn tốt	dẻo, ít để lại nếp
Kháng hóa chất	gần như mọi hóa chất	gần bằng PTFE	rất tốt, kém PTFE đôi chút
Mặt ngoài ống	mờ như sáp	bóng	bóng
Đọc chữ qua thành ống	không đọc được	đọc rõ	đọc rõ
Nóng chảy	327°C là điểm tinh thể, không chảy thành dòng lỏng	chảy được, ép đùn	chảy được, ép đùn
Dải cỡ ống	phi 2 đến phi 20	phi 2 đến phi 20	phi 2 đến phi 20
Đường dẫn trên 200°C	dùng được	dùng được	ống mềm ra, biến dạng
Thay thế lẫn nhau	không thay được PFA khi cần nhìn dòng chảy	thay được FEP mọi trường hợp	không thay được PFA ở trên 200°C
Nhãn nhiệt trên cuộn	260°C, ống đục	260°C, ống trong	200°C, ống trong

Muốn nhận biết ngay trên tay, đặt ống lên tờ giấy có chữ: đọc rõ chữ qua thành là PFA hoặc FEP, trắng đục là PTFE. Bẻ gập nhẹ cũng cho biết, vì PTFE để lại nếp trắng. Tách PFA khỏi FEP bằng mắt rất khó, nên nhìn nhãn nhiệt trên cuộn: ống trong ghi 260 là PFA, ghi 200 là FEP.

PFA thay được FEP trong mọi trường hợp, nhưng chiều ngược lại không đúng: đường dẫn trên 200 độ C mà dùng FEP thì ống mềm ra và biến dạng. Với đường dẫn không cần nhìn dòng chảy, ống teflon PTFE trắng đục vẫn là phương án gọn, còn gốc của họ nhựa này được giải thích ở bài PTFE là gì.

Ống PFA là gì trong thực tế: 7 cỡ có sẵn và cách đọc cỡ

Ống PFA ở kho có 7 cỡ, từ 2×4 đến 14x16mm: 2×4, 4×6, 6×8, 8×10, 10×12, 12×14 và 14×16. Con số đầu là đường kính trong, con số sau là đường kính ngoài, nên 6×8 nghĩa là lòng ống 6mm, ngoài 8mm, thành dày 1mm.

Cả 7 cỡ đều có thành dày 1mm: lòng 2mm thì ngoài 4mm, lòng 8mm thì ngoài 10mm, lòng 14mm thì ngoài 16mm. Vì thành không đổi, đường kính ngoài tăng đúng theo lòng ống, 2mm mỗi bước từ cỡ 2×4 lên 14×16.

Khi người mua nói “phi 8”, họ gọi theo đường kính ngoài. Ống 6×8 vì vậy là ống PFA phi 8, ống 4×6 là ống PFA phi 6, còn ống 10×12 là ống PFA phi 12. Cùng một đường kính ngoài thì đầu nối giống nhau, chỉ lòng ống rộng hay hẹp tùy cỡ trong.

Toàn bộ 7 cỡ xếp trong danh mục ống PFA theo phi, mỗi cỡ một trang riêng. Cần cỡ ngoài dải này thì gửi cỡ, số lượng hoặc ảnh có thước qua Zalo để kiểm tra khả năng đặt.

Ba nhựa flo hay gặp phân biệt nhanh như sau:

• PTFE: trắng đục, không chảy, chịu 260 độ C liên tục
• PFA: trong suốt, nóng chảy được, chịu đến 260 độ C
• FEP: trong suốt, nóng chảy được, chịu khoảng 200 độ C

Loe đầu, hàn nối và uốn ống PFA

PFA nóng chảy được nên đầu ống loe, mối nối hàn và đoạn cong uốn nóng theo dưỡng đều làm được, điều mà PTFE không làm được vì không chảy thành dòng. Nhờ vậy một đường ống PFA có thể kín liền mạch từ thiết bị này sang thiết bị khác.

Loe đầu ống giúp đầu nối kẹp vào mà không tuột, còn uốn nóng cho góc cong đều thay vì để ống gập gãy. PTFE cứng hơn nên gập mạnh sẽ để nếp trắng và yếu đi tại điểm đó. Khi đường ống cần nhiều góc và đầu nối, nên chọn PFA ngay từ đầu.

Một điểm cần nhớ khi chọn theo nhiệt: 260 độ C là mức làm việc liên tục, còn PTFE nóng chảy tinh thể ở 327 độ C, con số này không phải nhiệt dùng ngắn hạn. Ống nên chọn theo nhiệt vận hành thật của đường dẫn, có chừa biên an toàn thay vì chạy sát trần.

Câu hỏi thường gặp về PFA là gì